Αρχική » Επίκαιρα κείμενα
Τα Θεοφάνεια η εκκλησία μας πανηγυρίζει τη Βάπτιση του Κυρίου και την ταυτόχρονη φανέρωση της Αγίας Τριάδος στον κόσμο στην οποία αναφέρεται και το απολυτίκιο της εορτής· «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις· τοῦ γάρ Γεννήτορος ἡ φωνή προσεμαρτύρει σοι, ἀγαπητόν σε Υἱόν ὀνομάζουσα· καί τό Πνεῦμα ἐν εἴδει περιστερᾶς, ἐβεβαίου τοῦ λόγου τό ἀσφαλές. Ὁ ἐπιφανείς Χριστέ ὁ Θεός, καί τόν κόσμον φωτίσας δόξα σοι.»
Το γεγονός της Βαπτίσεως έχει μεγάλη θεολογική σημασία και για αυτό το λόγο ο αγιογράφος χρησιμοποίησε χρώματα για να αναδείξει τα πολλαπλά νοήματα του γεγονότος. Το ημικύκλιο στο πάνω μέρος της εικόνας συμβολίζει το άνοιγμα των ουρανών όπου βγαίνουν ακτίνες και κατεβαίνει το Άγιο Πνεύμα στο κεφάλι του Χριστού. Οι ουρανοί είναι η θέση του Θεού-Πατέρα ο οποίος σε κάποιες εικόνες της Βαπτίσεως παρουσιάζεται με ένα χέρι που ευλογεί. Αυτή η φανέρωση της Αγίας Τριάδος αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο στην εικόνα των Θεοφανείων.
Ο Χριστός βρίσκεται μεταξύ ψηλών βράχων που σμίγουν και σχηματίζουν «κλεισούραν» μέσα στην οποία ρέει ο Ιορδάνης ποταμός και με το δεξί του χέρι ευλογεί τα ύδατα και τα ετοιμάζει να γίνουν νερά της βαπτίσεως φορώντας μόνο ένα άσπρο πανί στη μέση του. Το σώμα του είναι σαν σκαλισμένο στο ξύλο με διάφορα σχήματα γραμμένα ζωηρά και όχι σαρκώδες. Ο Χριστός δεν είχε ανάγκη εξαγνισμού ωστόσο δέχτηκε το βάπτισμα του Ιωάννη από ταπεινοφροσύνη και σεβασμό στην ανθρώπινη φύση. Κατά τη βάπτιση του αγίασε το νερό και μαζί με αυτό ολόκληρη την κτίση.
Στα νερά του Ιορδάνη γύρω από τον Κύριο κολυμπούν ψάρια ενώ κάτω διακρίνεται μια γυναίκα και ένας γέρος. Η γυναίκα συμβολίζει την Ερυθρά θάλασσα και ο γέρος τον Ιορδάνη ποταμό. Στην μια όχθη του Ιορδάνη βρίσκεται ο Πρόδρομος που κοιτά εκστασιασμένος το Άγιο Πνεύμα. Το ένα χέρι το έχει πάνω στο κεφάλι του Χριστού και το άλλο είναι σε στάση προσευχής εκφράζοντας με αυτόν τον τρόπο τον τρόμο του για την αξίωση του Κυρίου να βαπτιστεί από αυτόν. Στην άλλη όχθη προβάλλουν οι μορφές τεσσάρων αγγέλων που συμμετέχουν και αυτοί στο παράδοξο μυστήριο προσκυνώντας με ευλάβεια τον Κύριο. Με σεβασμό ετοιμάζονται να δεχτούν το σώμα του Δεσπότη προτάσσοντας τα πανιά που κρατούν στα χέρια τους. Οι άγγελοι συμβολίζουν και εικονογραφούν το λόγο του αποστόλου Παύλου: «Ὅσοι γάρ εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε.. » (Γαλ.3,27).
Τέλος τα απότομα φωτεινά χρώματα που ξεχύνονται από τον ουρανό και φθάνουν ως τον Κύριο, τον Πρόδρομο και του αγγέλους δημιουργούν μια υπερφυσική ατμόσφαιρα κατάλληλη για την εικόνα της βαπτίσεως.
|